Strona ks. Artura Aleksiejuka

Ja jestem krzewem winnym, a wy latoroślami.
Kto pozostaje we mnie, a Ja w nim, ten przynosi wiele owocu.
Beze Mnie nic nie możecie uczynić.

Ewangelia według św. Jana 15, 5

Publikacje i wystąpienia

Chrześcijański idealizm pedagogiczny  Konstantina P. Pobiedonoscewa (1827-1907)
05.04.2019 | PDF

Chrześcijański idealizm pedagogiczny Konstantina P. Pobiedonoscewa (1827-1907)

W rosyjskiej historiografii pedagogicznej Konstantin P. Pobiedonoscew (1827-1907) jest zaliczany do grona jednego z najważniejszych liderów nurtu konserwatywno-narodowego. Piastując w latach 1880-1905 funkcję oberprokuratora Świątobliwego Synodu Rządzącego miał olbrzymi wpływ na rosyjski Kościół prawosławny. Przez dziesięciolecia odgrywał także znaczącą rolę w polityce wewnętrznej Rosji. Pobiedonoscew był z wykształcenia prawnikiem. Jego aktywność polityczna i prawotwórcza, odcisnęła swoje piętno także na polityce oświatowej. Z jego inicjatywy w dniu 13 czerwca 1884 r. weszły w życie Przepisy o szkołach cerkiewno-parafialnych. Na ich bazie w połowie lat 80. XIX w. zaczęły powstawać dwuletnie i czteroletnie szkoły elementarne, które podlegały bezpośrednio Synodowi. Pobiedonoscew uczestniczył także w dyskusjach na temat reformy szkolnictwa wyższego w Rosji za panowania cara Aleksandra III Romanowa (1881-1894). Warto zaznaczyć, że występował przeciw planom ograniczenia autonomii uniwersytetów, które zakładał projekt ustawy z 1884 r. Zaprzestał jednak krytyki w momencie podpisania ustawy przez cara. Celem artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi poglądów pedagogicznych tej kontrowersyjnej postaci, z jednej strony wrażliwego idealisty-romantyka, z drugiej zaś twardego zwolennika carskiego jednowładztwa.

Несколько слов о пастырском взаимообщении (по опыту и наблюдению) - rozważania pewnego kapłana
15.03.2019

Несколько слов о пастырском взаимообщении (по опыту и наблюдению) - rozważania pewnego kapłana

Пастырское служение, установленное самим Иисусом Христом, настолько необходимое для человечества, насколько необходимо и для него христианство. Оно может быть названо, по словам святого Апостола Павла, „добрым делом”, делом в высшей степени „желательным” (1 Тим. 3: 1). Пастырское дело это служение великое и многоответственное перед Богом и людьми. Оно ширяется все более и более под влиянием требований времени. Недоумений, вопросов, дум, печалей в душе пастыря, особенно молодого и неопытного, бездна. Куда итти с ними, с кем поделиться? Oт кого ждать решения мучащих вопросов и недоумений? Где искать утешения в пастырском горе или ласковаго слова? Особенно тернист путь пастыря Церкви сегодня, когда много людей, православных и инославных, и даже считающих себя неверующими, нуждается в его поддержке, усиленном просветительном служении и руководстве.

Humanistyczno-religijna pedagogika Siergieja A. Raczyńskiego (1833-1902)
28.02.2019 | PDF

Humanistyczno-religijna pedagogika Siergieja A. Raczyńskiego (1833-1902)

Siergiej A. Raczyński (1833-1902) jest uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli humanistycznego idealizmu narodowo-religijnego w rosyjskiej myśli pedagogicznej drugiej połowy XIX wieku. Jego myśl pedagogiczna, która była rezultatem nie tylko rozważań teoretycznych, lecz nade wszystko doświadczeń praktycznych, znacząco wpłynęła na rozwój wiejskiego szkolnictwa w Rosji na przełomie XIX i XX wieku. Szkoła dla dzieci wiejskich, założona w 1875 roku przez Raczyńskiego we wsi Tatiewo, stała się modelowym przykładem organizacji elementarnych szkół cerkiewno-parafialnych w Rosji. Po roku 1917 postać i dzieło tego wybitnego pedagoga zostały skazane na zapomnienie. Obecnie są one na nowo odkrywane, zaś w Polsce pozostają praktycznie nieznane. Artykuł stanowi próbę przybliżenia polskiemu czytelnikowi myśli pedagogicznej Siergieja Raczyńskiego, którego gorliwość, pomysłowość i oddanie, jakim wykazał się w nauczaniu i wychowaniu dzieci, mogą być wzorem dla nauczycieli i wychowawców doby współczesnej.

Wolność dzieci Bożych (Rz 8, 14-25)
15.01.2019

Wolność dzieci Bożych (Rz 8, 14-25)

Rozważania na Ekumenicznej Drodze Wolności podczas XI Zjazdu Gnieźnieńskiego (21 września 2018 roku).

Ekumeniczna Droga Wolności była podzielona na 10 stacji: osiem na ulicach Gniezna, dziewiąta przed katedrą gnieźnieńską, dziesiąta zaś w samej katedrze . Na każdą stację składało się wprowadzenie, czytanie biblijne, rozważanie i modlitwa, prowadzone przez przedstawicieli poszczególnych Kościołów. Stacja III była przydzielona Kościołowi prawosławnemu. Przejściu od stacji do stacji towarzyszył śpiew Psalmu 136.

Wszystkie czytania z Pisma Świętego pochodziły z Biblii Ekumenicznej (wyd. Towarzystwo Biblijne, 2017).

14.01.2019 | PDF

"Homilie na sześć dni stworzenia" św. Bazylego Wielkiego i św. Ambrożego z Mediolanu - krótkie porównanie

Myśl ludzka od wieków obracała się wokół intrygujących ją zagadnień dotyczących powstania świata i jego rozwoju. Można postawić tezę, że zarówno religia jak i filozofia od zawsze stawiała pytania o początek wszechrzeczy, praprzyczynę świata. Z biegiem czasu te zagadnienia stały się także przedmiotem zainteresowania chrześcijan, którzy stanęli wobec kwestii, jaki powinien być ich stosunek do koncepcji filozoficzno-kosmologicznych głoszonych przez pogan? Co z nich mogą przyjąć jako zgodne z nauką zawartą w Piśmie Świętym i przekazywaną przez Kościół, a co powinni odrzucić jako błędną? Materiał do odpowiedzi na te pytania dawała bez wątpienia Księga Rodzaju. Test biblijny domagał się jednak rozwinięcia w postaci prawidłowej egzegezy i właściwej interpretacji. Autorem najwcześniejszego kompletnego dzieła, poświęconego wyłącznie interpretacji sześciu dni stworzenia świata w zgodzie z Pismem Świętym i nauką Kościoła, był święty Bazyli Wielki, biskup Cezarei Kapadockiej w latach 370-379. Jego Heksaemeron powstał jako zbiór homilii wygłoszonych w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu 378 roku. Wywarło ono duży wpływ na późniejszą literaturę heksameronalną. Najbardziej wiernym wykładem myśli egzegetycznej Bazylego był powstały dziesięć lat później Heksaemeron autorstwa świętego Ambrożego – biskupa Mediolanu w latach 374-397. Dzieła te wykazują tak liczne podobieństwa, że formułowane są poglądy odmawiające Ambrożemu oryginalności w jego opracowaniu. Pojawia się jednak pytanie, czy oprócz podobieństw są między nimi różnice. Okazuje się, że jest wiele, co sprawia, że dzieło Ambrożego można z powodzeniem traktować jako istotne uzupełnienie i wzbogacenie wykładu Kapadockiego hierarchy. Niniejszy artykuł jest poświęcony zwróceniu uwagi na te ważne elementy twórczości obu wybitnych postaci.

Monastycyzm - samotność uświęcająca
14.01.2019

Monastycyzm - samotność uświęcająca

Monastycyzm zazwyczaj kojarzy się współczesnemu człowiekowi z samotnością i odosobnieniem, porzuceniem świata i wyrzeczeniami, a nawet ze stratą. Okazuje się jednak, że mnich nie postrzega siebie jako człowieka samotnego, wykluczonego z tego świata. Droga, którą wybrał, jest raczej wyrazem wolności jego ducha i przezwyciężeniem samotności, która realizuje się poprzez zwrócenie się ku Nieznanemu, który go stworzył i wzywa. W ten sposób jego postawa, chociaż na płaszczyźnie zewnętrzności może uchodzić za samotną i wyalienowaną, w rzeczywistości jest próbą odzyskania siebie samego i dostrzeżenia sensu i celu istnienia człowieka jako osoby.

Rozważania o śmierci w ikonografii
14.01.2019

Rozważania o śmierci w ikonografii

Fundamentem czci, jaką obdarza święte obrazy Kościół prawosławny, jest dogmat Boskiego Wcielenia, czyli misterium Poczęcia i Narodzenia Zbawiciela Jezusa Chrystusa. Przedstawiając człowieczeństwo Syna Bożego, który w konkretnym miejscu i czasie „przyoblekł się w purpurę ludzkiego ciała”, ikona jednoznacznie wskazuje na boskie pochodzenie człowieka. Wszelkie próby ujmowania ludzkiego bytu inaczej niż przez pryzmat konstytuującego go „Bożego obrazu” (Rdz 1, 27) będą z góry obarczone błędem, nieprawdziwe i w rezultacie skazane na niepowodzenie. Do głoszenia tej Dobrej Nowiny – Ewangelii o niezniszczalnej obecności obrazu Bożego w człowieku – powołana jest osoba pisząca ikonę. Sztuka, a raczej łaska (gr. charis) pisania ikon, jest bowiem szczególnego rodzaju Bożym działaniem w człowieku, którego rękę prowadzi sam Bóg i kreśli nią zaproszenie skierowanego do każdego, aby „stał się on bogiem, ponieważ sam Bóg stał się człowiekiem” (święty Ireneusz z Lyonu, święty Atanazy z Aleksandrii i święty Bazyli Wielki).

Kulturotwórcza misja Słowa Bożego: w 1155. rocznicę przybycia świętych Cyryla i Metodego na Morawy
14.01.2019 | PDF

Kulturotwórcza misja Słowa Bożego: w 1155. rocznicę przybycia świętych Cyryla i Metodego na Morawy

Przypadająca w 2018 roku 1155. rocznica przybycia świętych Cyryla (ok. 827-869) i Metodego (ok. 815-885) do Wielkich Moraw skłania do reflekjsi nad kulturotwórczym znaczeniem ich misji w historii i teraźniejszości narodków słowiańskich. Przekazując naszym przodkom słowa Ewangelii, w zrozumiałym dla nich języku, święci bracia z Tesalonik zasiali w ich sercach ziarno zbawiennej wiary w Trójjedynego Boga, która przecież „rodzi się ze słuchania” (Rz 10, 17) Dobrej Nowiny. Na bazie Boskiej nauki stworzyli głagolicę – alfabet, zapis mowy Słowian, która odtąd stała się nośnikiem wartości ewangelicznych, na fundamencie których wzniesiono gmach europejskiej cywilizacji. Dlatego wielka rodzina słowiańskich narodów słusznie nazwała ich apostołami Słowian, uznając ich zarówno za ojców chrześcijaństwa, jak i cywilizacji w tej części Europy. Świętym braciom udało się bowiem zainicjować więź między religią chrześcijańską a rodzimą kulturą narodów słowiańskich, która oparła się licznym prześladowaniom i przetrwała próbę czasu, przynosząc „obfity owoc” (J 15, 5). Artykuł jest okazją do przypomnienia fundamentalnego znaczenia misji cyrylo-metodiańskiej dla cywilizacji europejskiej, której korzenie tkwią zarówno w filozoficznym dziedzictwie starożytności grecko-rzymskiej, jak i w ewangelicznym orędziu miłości i wolności, zwiastowanym Słowianom w ich rodzimym języku.

Wizja człowieka integralnego w homiliach św. Grzegorza Peradze
06.12.2017 | PDF

Wizja człowieka integralnego w homiliach św. Grzegorza Peradze

Postać archimandryty Grzegorza Peradze (1899-1942) jest zazwyczaj kojarzona z ważnymi osiągnięciami na niwie nauk historycznych. Wybitny znawca literatury starogruzińskiej i wczesnochrześcijańskiej, historyk Kościoła i monastycyzmu gruzińskiego, wykładowca patrologii w Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1933-1939, poliglota i poeta, nigdy jednak nie uważał się za teologa. Pisał o sobie: „Właściwie to nie jestem teologiem. Nigdy bowiem nie przykładałem wagi do dyscyplin ściśle teologicznych. Dogmatykę studiowałem tylko dlatego, że musiałem, by później zdać egzamin. Również problematyka chrześcijańskiego światopoglądu i jego konfrontacji z innymi religiami i nowoczesnymi prądami duchowymi – określana mianem apologetyki – nie była mi bliska. Nigdy nie darzyłem nadmierną miłością teologii systematycznej”. Grzegorz Peradze nigdy nie napisał traktatu o charakterze stricte teologicznym. Nie oznacza to jednak, że jego twórczości brakuje waloru teologiczności. W szczególny sposób nasycone teologią są jego kazania oraz utwory poetyckie. Również podejmowane przez niego inicjatywy badawcze są świadectwem ogromnego zaangażowania archimandryty w dążeniu do ukazania prawdy, co także jest powołaniem i zadaniem teologa. Odkrywanie prawdy historycznej i głoszenie Bożej prawdy o człowieku to ściśle ze sobą związane motywy twórczości gruzińskiego męczennika Auschwitz. Stanowią one przykład fenomenalnej umiejętności wsłuchiwania się zarówno w echo historycznych wydarzeń, jak i odczytywania głosu Boga, obecnego w sercu człowieka. Kluczowe znaczenie ma tutaj jednak wizja człowieka, który staje się człowiekiem integralnym tylko wtedy, gdy realizuje określone mu przez Boga powołanie. Tylko taki człowiek może być „pokój czyniącym” (zob. Mt 5, 9) świadkiem Chrystusowej Ewangelii, która niesie pokój wszystkim ludziom.

The Vision of Integrated Man in the Homilies of St. Grigol Peradze:
http://www.ksiadzartur.pl/uploads/posts/pdf/cd5a50163ae422e22b5afb03052f3d47.pdf

Małżeństwo drogą do świętości - współczesne zagrożenia małżeństwa
12.11.2017

Małżeństwo drogą do świętości - współczesne zagrożenia małżeństwa

Małżeństwo jest sakramentem miłości, wiecznym przymierzem małżonków w Jezusie Chrystusie. Jest ono misterium obecności Chrystusa i uobecnieniem Jego Królestwa w pobłogosławionej przez Kościół relacji pomiędzy mężczyzną i kobietą. Celem małżeństwa jest jedność w Jezusie Chrystusie i osiągnięcie pełni człowieczeństwa w przebóstwieniu. Jest ona osiągana przez łaskę, której energię stanowi miłość. Trwanie w dialogu miłości wymaga jednak od małżonków przezwyciężenia wielu trudności i stawienia czoła wielu wyzwaniom. Są one próbą ich wiary oraz zawierzenia Bogu i sobie nawzajem. Miłość jest bowiem aktywnością, która realizuje się w relacji osobowej. Urzeczywistnienie tej relacji odnosi się nie tylko do sfery ducha, lecz także wymaga od małżonków zaangażowania ich cielesności, płciowości, myślenia, uczuć i emocji, wrażliwości moralnej, religijności, a także wartości i aspiracji. Nie bez znaczenia jest także sposób komunikacji jako sposób okazywania sobie miłości. Celem wystąpienia jest refleksja na temat osobowego dialogu miłości w małżeństwie jako codziennej drogi ku świętości pośród towarzyszących mu wyzwań i zagrożeń.